TaskBeat

Leki pomagające w rzuceniu palenia papierosów

Kategorie:
Psychologia

Choroby:
Nikotynizm
Poleć stronę
Leki pomagające w rzuceniu palenia papierosów

Potwierdzono skuteczność dwóch grup leków w leczeniu uzależnienia od tytoniu. Są to preparaty zawierające czystą nikotynę (nikotynowa terapia zastępcza) oraz leki działające ośrodkowo.

Nikotynowa terapia zastępcza

Szwedzki farmakolog Ove Ferno obserwując, jak uzależnieni od nikotyny marynarze łodzi podwodnych cierpią, nie mogąc palić na pokładzie, wymyślił bezpieczną metodę zastępczego podawania nikotyny, pochodzącej z innego źródła niż papieros. Podawanie czystej nikotyny miało zapobiegać występowaniu silnych objawów abstynencji. Zapoczątkowało to rozwój nikotynowej terapii zastępczej (NTZ). W latach 70. XX wieku mała szwedzka firma Leo z Helsinborga wprowadziła pionierską metodę leczenia zespołu uzależnienia od tytoniu (choroba oznaczona symbolem F-17 w X Rewizji Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób Światowej Organizacji Zdrowia). Na rynku pojawił się preparat w postaci gumy do żucia, zawierający czystą nikotynę związaną z wielocząsteczkowym polimerem. Preparat ten w latach 80. trafił też do Polski. Wieloletnie obserwacje potwierdziły, że przyjmowanie czystej nikotyny nawet przez dłuższy okres jest całkowicie bezpieczne, w przeciwieństwie do inhalowania dymu papierosowego zawierającego 4000 trujących związków chemicznych. Dzisiaj to ważna, naukowo udokumentowana metoda, istotnie zwiększająca szansę na rzucenie palenia.

Obecnie stosuje się różne formy zastępczego podawania nikotyny. Oprócz historycznie najstarszego sposobu – nikotynowej gumy do żucia – istnieją nasycone nikotyną plastry2, nikotynowy inhalator3, podjęzykowe tabletki z nikotyną4 oraz pastylki do ssania5. Każda z tych form ma swoje zastosowanie i zwiększa możliwość osiągnięcia sukcesu w rzuceniu palenia.

<div class="speech-bubble"><div class="speech-bubble-up"><div class="speech-mark-left"></div><em><a href="http://pastylka.pl/forum/nikotynizm/9941,palenie-i-kobiety">Palenie i kobiety</a><br /> - Gość</em><div class="speech-mark-right"></div></div><div class="speech-bubble-down"><strong>Podyskutuj na forum!</strong></div></div>

Najdłuższą historię stosowania ma guma nikotynowa, najczęściej stosowana w ramach NTZ. Dostępne są gumy zawierające 2 i 4 mg nikotyny, w trzech smakach: naturalnym, mentolowym i miętowym. Bardzo ważne jest rozumienie zasady jej działania. W pierwszym okresie rzucania palenia guma ma osłabić objawy abstynencji nikotynowej (wynikającej z zaprzestania przyjmowania nikotyny w trakcie palenia). Osoba decydująca się na zastosowanie tej metody powinna od dnia, w którym rzuciła palenie, żuć gumę przez cały dzień (zwykle 10–15 porcji) w regularnych odstępach czasu. Trzeba pamiętać o tym, że technika żucia jest inna niż w przypadku zwykłej gumy, oraz o tym, że po 30 minutach żucia guma przestaje być aktywna (nie ma już w niej nikotyny). Gumę nikotynową żuje się powoli, z przerwami, aby umożliwić uwalnianie się nikotyny i jej wchłanianie przez błonę śluzową jamy ustnej.

Bardzo atrakcyjną metoda zastępczego podawania nikotyny jest zastosowanie plastrów. Plastry zawierają dawkę nikotyny potrzebną na jeden dzień. Dawka ta jest różna w różnych fazach odchodzenia od palenia papierosów – większa na początku, mniejsza pod koniec. Plastry cieszą się dużą popularnością, gdyż ich stosowanie jest proste i mało uciążliwe.

Niekiedy bardzo przydatne jest zastosowanie innej formy podawania czystej nikotyny – podjęzykowych tabletek z nikotyną. Tabletki trzymane pod językiem rozpuszczają się przez 20–30 minut, stopniowo uwalniając nikotynę.

Na podobnej zasadzie działają pastylki do ssania z czystą nikotyną dostępne także na polskim rynku. Pastylkę ssie się 20–30 minut.

Stosowanie inhalatora nikotynowego jest również skuteczną formą dostarczenia rzucającemu palenie pacjentowi czystej nikotyny. Inhalator jest wyposażony w ustnik oraz pojemnik, do którego wkłada się wymienne, porowate, polietylenowe naboje (wkłady) z nikotyną. Powietrze nasycone nikotyną dostaje się do jamy ustnej, gdzie nikotyna jest absorbowana głównie przez błonę śluzową. Sposób używania inhalatora może więc przypominać palaczowi palenie papierosów.

Wielu badaczy dopuszcza równoczesne stosowanie różnych środków z czystą nikotyną (np. gumy i plastra), uważają bowiem, że u pewnej grupy palaczy łączenie różnych form podawania czystej nikotyny może znacząo zmniejszyć objawy abstynencji i zwiększyć szansę na skuteczne rzucenie palenia. Zawartość nikotyny w lekach zawierających czystą nikotynę jest co najmniej o jeden rząd (dziesięć razy) mniejsza niż w dymie tytoniowym; podawana w leku dawka nikotyny jest zawsze wielokrotnie mniejsza niż w czasie palenia; a więc preparaty te są w pełni bezpieczne.

Wprawdzie guma, plaster, inhalator nikotynowy i tabletki podjęzykowe są dostępne w aptekach bez recepty, jednak decydując się na nie, warto poradzić się lekarza lub kogoś doświadczonego w stosowaniu NTZ (np. kogoś, kto skutecznie rzucił palenie, używając któregoś z preparatów NTZ). Można także omówić wszystkie problemy związane z używaniem preparatów NTZ przez telefon ze specjalistą.

Chlorowodorek bupropionu

Kolejny ważny krok w leczeniu zespołu uzależnienia od tytoniu stanowiło wprowadzenie na rynek leku o działaniu ośrodkowym – bupropionu. Wyniki badań klinicznych potwierdzają skuteczność leku. Jest ona podobna do skuteczności preparatów NTZ. Od 1997 roku lek dostępny jest w Stanach Zjednoczonych, a od 2000 roku w Polsce.

Chlorowodorek bupropionu jest inhibitorem zwrotnego wychwytu dopaminy i noradrenaliny. Przyjmuje się, że jego działanie polega na normalizowaniu pracy ośrodków mózgowych, których funkcjonowanie zostało zakłócone przez działanie nikotyny. Najistotniejszą jego zaletą jest to, że nie tylko łagodzi objawy zespołu odstawienia nikotyny (także przybierania na wadze), ale może również osłabić psychiczną potrzebę sięgnięcia po papierosa. Bupropion można stosować wyłącznie pod nadzorem lekarza; lek można kupić tylko na receptę.

Alkaloid cytyzyny

Na polskim rynku od blisko 40 lat dostępna jest także cytyzyna – roślinny lek pozyskiwany ze złotokapu zwanego także „fałszywym tytoniem”. Złotokap należy do tej samej rodziny roślin, co tytoń, stąd podobieństwo struktury chemicznej i właściwości farmakologicznych cytyzyny i nikotyny. Po podaniu cytyzyny organizm reaguje podobnie jak po podaniu nikotyny, ponieważ obie te substancje działają na te same nikotynowe receptory cholinergiczne (α4β2) w mózgu. Właśnie to sprawia, że cytyzna zmniejsza nasilenie objawów zespołu odstawienia nikotyny.

Wareniklina

Kolejnym milowym krokiem w leczeniu zespołu uzależnienia od tytoniu jest wprowadzenie na polski rynek w kwietniu 2007 roku preparatu warenikliny8. Jest to lek o działaniu centralnym, wiążący się z receptorami nikotynowymi. Podpatrując działanie substancji roślinnych (cytyzyny i morfiny; Tonstad 2007), lek ten został specjalnie zaprojektowany i stworzony poprzez syntezę chemiczną jako środek do wspomagania procesu rzucania palenia. Jest on częściowym kompetencyjnym agonistą nikotynowych receptorów cholinergicznych. Dzięki pobudzeniu tych samych receptorów co nikotyna, wareniklina częściowo naśladuje jej działanie. Badania potwierdzają, że wiążąc się z receptorami, waraniklina pobudza je, powodując wydzielanie dopaminy (tak jak nikotyna, ale w dawce 30–60%) i przez to znosi czy zmniejsza objawy głodu nikotynowego (wywołane odstawieniem papierosów; Foulds 2006). Dodatkowo wareniklina blokuje dostępność receptorów dla nikotyny i prowadzi do zmniejszenia satysfakcji z palenia, czyli zmniejsza ochotę na palenie papierosów.

Jest to lek, który został poddany wszystkim klasycznym, wielorakim badaniom klinicznym, które potwierdziły jego skuteczność i bezpieczeństwo. Jego skuteczność zweryfikowano też w przeglądzie Cochrane’a i stwierdzono, że jest ponad trzykrotnie większa w porównaniu z grupą kontrolną (Cahill i wsp. 2007).

Tagi: palenie, palenia tytoniu, rzuć palenie, rzucić palenie, palenia papierosów, nikotyna, rzucania palenia, uzależnienie od tytoniu, palenia, nikotynizm, uzależnienia od nikotyny, palenie tytoniu, rzucenie palenia, uzależnienie od nikotyny, leczenie uzależnienia, terapia uzależnienia, papierosy

Dodaj komentarz do artykułu

Awatar
Gość
Wybierz nick i awatar!